Όταν η δίκη καθαίρεσης της Αντιπροέδρου Σάρα Ντουτέρτε ξεκίνησε στις 6 Ιουλίου, ένα από τα πρώτα καθήκοντα του προεδρεύοντος Τσιζ Εσκουντέρο ήταν να επιλύσει τη διαμάχη σχετικά με το όριο ψήφων για καταδίκη.

Το ζήτημα του αριθμού ψήφων που απαιτούνται για την εξασφάλιση ενοχής κατά της Αντιπροέδρου αναδείχθηκε αφού ορισμένοι νομικοί εμπειρογνώμονες, και ακόμη και οι ίδιοι οι εισαγγελείς, πρότειναν τη μείωση του ορίου καταδίκης, καθώς περισσότεροι γερουσιαστές αδυνατούν να συμμετάσχουν στη δίκη.

Οι γερουσιαστές Ροδάντε Μαρκολέτα και Τζινγκόι Εστράδα βρίσκονται στη φυλακή λόγω υποθέσεων λεηλασίας χωρίς δικαίωμα αποφυλάκισης με εγγύηση, ενώ ο γερουσιαστής Ρόναλντ «Μπάτο» ντε λα Ρόσα κρύβεται εν μέσω ενεργού εντάλματος σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τον ρόλο του στον αιματηρό πόλεμο κατά των ναρκωτικών της οικογένειας Ντουτέρτε.

Αυτό που ορίζει το Σύνταγμα είναι: «Κανένα πρόσωπο δεν θα καταδικάζεται χωρίς τη συναίνεση των δύο τρίτων όλων των μελών της Γερουσίας.»

Η παραδοσιακή άποψη είναι ότι η φράση «όλα τα μέλη» αναφέρεται στους 24 γερουσιαστές, σύμφωνα με το Άρθρο VI, Ενότητα 2 του Χάρτη. Ωστόσο, μια αναδυόμενη άποψη υποστηρίζει ότι κατά τον καθορισμό της πλειοψηφίας ή της απαρτίας στη Γερουσία, εκείνοι που έχουν αποκλειστεί νόμιμα λόγω αναστολής από τα καθήκοντά τους δεν μπορούν να υπολογιστούν.

Η θέση του Εσκουντέρο

Ο Εσκουντέρο όρισε το όριο ψήφων στο 16.

Επικαλέστηκε την υπόθεση Bayan v Zamora, μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 2000, η οποία προέκυψε από petitions διαφόρων ομάδων που αμφισβητούσαν τη συνταγματικότητα της Συμφωνίας Επισκεπτόμενων Δυνάμεων (VFA), μιας συνθήκης που καθορίζει το πλαίσιο για την ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στις Φιλιππίνες.

Η VFA ήρθε ως απάντηση στη λήξη της Συμφωνίας Στρατιωτικών Βάσεων Φιλιππίνων-ΗΠΑ το 1991. Το Άρθρο XVIII, Ενότητα 25 του Συντάγματος του 1987 ορίζει ότι μετά τη λήξη, τα αμερικανικά στρατεύματα και εγκαταστάσεις θα επιτρέπονται στις Φιλιππίνες μόνο βάσει νέας συνθήκης που πρέπει να «εγκριθεί από τη Γερουσία και, όταν το Κογκρέσο το απαιτεί, να επικυρωθεί από την πλειοψηφία των ψήφων που ρίχνουν οι πολίτες σε εθνικό δημοψήφισμα», μεταξύ άλλων απαιτήσεων.

Καθώς επικύρωσε τη συνταγματικότητα της VFA, το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε την απαιτούμενη ψηφοφορία των δύο τρίτων όλων των μελών της Γερουσίας για την ενεργοποίηση της συνθήκης.

Η απόφαση επικαλείται επίσης το Άρθρο VII, Ενότητα 21, το οποίο ορίζει: «Καμία συνθήκη ή διεθνής συμφωνία δεν θα είναι έγκυρη και αποτελεσματική εκτός εάν εγκριθεί από τουλάχιστον τα δύο τρίτα όλων των μελών της Γερουσίας.»

Στις 27 Μαΐου 1999, η Γερουσία ενέκρινε με ψηφοφορία δύο τρίτων την επικύρωση της VFA από τον τότε πρόεδρο Τζόζεφ Εστράδα.

Το 1999, υπήρχαν μόνο 23 από τους 24 γερουσιαστές. Η Γλόρια Μακαπαγκάλ Αρόγιο, η οποία κατέκτησε την πρώτη θέση στις γερουσιαστικές εκλογές του 1995 και η θητεία της δεν έπρεπε να λήξει μέχρι το 2021, παραιτήθηκε από τη θέση της το 1998 μετά τη νίκη της στις εκλογές για την αντιπροεδρία.

Παρά την έλλειψη ενός μέλους στη Γερουσία, το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Bayan v Zamora δήλωσε ότι η Γερουσία «αποτελείται από 24 γερουσιαστές.»

«Χωρίς ίχνος αμφιβολίας, τα δύο τρίτα αυτού του αριθμού, ή όχι λιγότερο από 16 μέλη, που ενεργούν ευνοϊκά για την πρόταση, constitute αδιαμφισβήτητη συμμόρφωση με τον απαιτούμενο αριθμό ψήφων που αναφέρεται στην Ενότητα 21 του Άρθρου VII. Το γεγονός ότι υπήρχαν στην πραγματικότητα 23 εν ενεργεία γερουσιαστές κατά τη στιγμή της ψηφοφορίας, δεν θα αλλάξει με κανένα σημαντικό τρόπο την περίσταση ότι περισσότερο από τα δύο τρίτα των μελών της Γερουσίας ενέκριναν την προτεινόμενη VFA, ακόμη και αν η απαίτηση για ψήφους δύο τρίτων βασίζεται σε αυτόν τον αριθμό των πραγματικών μελών», ανέφερε η απόφαση.

«Σε αυτό το πλαίσιο, ο θεμελιώδης νόμος είναι σαφής ότι τα δύο τρίτα των 24 γερουσιαστών, ή τουλάχιστον 16 ευνοϊκές ψήφοι, αρκούν ώστε να υπάρξει συμμόρφωση με την αυστηρή συνταγματική επιταγή για την έγκριση της εν λόγω συνθήκης», πρόσθεσε.

Αυτή η απόφαση χρησιμοποιήθηκε από τον Εσκουντέρο για να δικαιολογήσει την ερμηνεία του σχετικά με το όριο καταδίκης στο δικαστήριο καθαίρεσης.

«Επιβάλλεται σε όλους μας να τηρήσουμε την ίδια πίστη στο Σύνταγμα σε αυτή τη δίκη, η οποία επηρεάζει όχι μόνο μια απλή επικύρωση συνθήκης, αλλά κυρίως επηρεάζει τα ουσιώδη δικαιώματα του κατηγορουμένου και την κυρίαρχη βούληση του λαού», είπε ο Εσκουντέρο.

Αναπαραγωγή Βίντεο

Ο γερουσιαστής-δικαστής πρόσθεσε ότι οποιοδήποτε μέρος διαφωνεί μπορεί να ζητήσει δικαστική προσφυγή.

«Εάν το Ανώτατο Δικαστήριο… εκδώσει διαφορετική απόφαση για αυτό το ζήτημα από αυτή που stated το δικαστήριο, αυτό το δικαστήριο και η παρούσα εκπροσώπηση θα συμμορφωθούν πιστά με εκείνη την απόφαση», είπε ο Εσκουντέρο.

Ο Εσκουντέρο σημείωσε ότι η απόφασή του αποτελεί ruling του δικαστηρίου καθαίρεσης και επισήμανε την επόμενη ημέρα της δίκης ότι δεν υπήρξε αντίρρηση από κανένα μέλος.

Ο γερουσιαστής-δικαστής Άλαν Καγετάνο κατέγραψε επίσης ότι η θέση του δικαστηρίου καθαίρεσης είναι ότι ένας γερουσιαστής χάνει τη membership του μόνο όταν πεθαίνει, όταν απομακρύνεται τελεσίδικα ή όταν παραιτείται.

Η επικεφαλής εισαγγελέας της δίκης Τζίνκι Λουίστρο, η οποία είχε προηγουμένως προτείνει τη μείωση του ορίου καταδίκης σε 14, αναγνώρισε μετά την ημέρα της δίκης στις 6 Ιουνίου ότι το θέμα είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο.

«Είναι σαφές… για την εισαγγελία, ανεξάρτητα από το πώς ερμηνεύουμε το όριο, είμαστε δεσμευμένοι να παρουσιάσουμε τα στοιχεία και να καταλήξουμε σε επιτυχή αποτέλεσμα αυτής της δίκης καθαίρεσης», είπε.

Αναπαραγωγή Βίντεο

Ο εκπρόσωπος της εισαγγελίας Μπεντζαμίν «Τζέι» Τολόσα Jr. είπε στις 8 Ιουλίου ότι η ομάδα τους δεν έχει ακόμη συζητήσει εάν θα θέσει το ζήτημα ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου. – Rappler.com